SON DAKİKA

#Dış Politika

HABER DEĞER - Dış Politika haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Dış Politika haber sayfasında canlı gelişmelere ulaşabilirsiniz.

Erdoğan: Türkiye, Filistin'in yanında olmayı sürdürecek Haber

Erdoğan: Türkiye, Filistin'in yanında olmayı sürdürecek

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 17. Geleneksel Büyükelçiler İftar Programı’nda yaptığı konuşmada Gazze’deki saldırılara, bölgesel gerilimlere ve Türkiye’nin dış politika vizyonuna değinerek Türkiye’nin hem diplomasi hem de insani yardım konusunda aktif rolünü sürdüreceğini söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara’da düzenlenen 17. Geleneksel Büyükelçiler İftar Programı’nda yaptığı konuşmada Gazze’de yaşanan gelişmeler, bölgesel krizler ve Türkiye’nin dış politika yaklaşımına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Gazze’de insani yardım girişlerinde ciddi sıkıntılar yaşandığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’in sistematik saldırılarla Gazze halkını hedef aldığını belirterek, “Sadece son 5 ayda 640’ın üzerinde Gazzeli İsrail saldırılarında şehit oldu, 2 bine yakın masum insan yaralandı.” dedi. İsrail hükümetinin işgal ve yerleşim politikalarının Batı Şeria’da da sürdüğünü belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, 7 Ekim 2023’ten bu yana Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te bin 120’den fazla Filistinlinin hayatını kaybettiğini, yaklaşık 12 bin kişinin yaralandığını söyledi. Batı Şeria’da yargısız infazlar, yıkımlar ve zorla yerinden etmelerin arttığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’in uluslararası toplumun dikkatinin Gazze’den başka yerlere kaymasını fırsat bilerek iki devletli çözümü zayıflatmaya çalıştığını dile getirdi. Türkiye’nin Filistin halkının yanında olmaya devam edeceğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türkiye, dün olduğu gibi bugün de kardeş Filistin halkının yanındadır; Gazzeli mazlumlara maddi ve manevi tüm desteğini vermeyi sürdürecektir.” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasında Türkiye’nin dış politikasının yalnızca çıkar odaklı değil aynı zamanda değer odaklı olduğunu söyledi. Erdoğan, adil bir barışın herkes için kazanç olacağına inandıklarını belirterek, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın adil ve sürdürülebilir bir anlaşmayla sona erdirilmesini savunduklarını hatırlattı. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan: "Asya ve Avrupa bağlantılarımızla modern İpek Yolu'nu canlandırıyoruz. Türkiye'den geçerek önce Kafkaslara, oradan da Hazar Denizi'ni aşarak Türkmenistan ve Kazakistan'ı takiben Pekin’e ulaşan Hazar geçişli Doğu-Batı Orta Koridor,… pic.twitter.com/Q652QYuEJu — T.C. İletişim Başkanlığı (@iletisim) March 9, 2026 Bölgedeki gerilimlere de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, hava saldırılarının İran’ın egemenliğini ihlal ettiğini ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirttiklerini söyledi. Aynı zamanda İran’ın Azerbaycan ve bazı Körfez ülkelerini hedef alan saldırılarını da tasvip etmediklerini ifade eden Erdoğan, bunun kardeş ülkeler arasında gerilimi artıracağını dile getirdi. Türkiye’ye yönelik balistik tehditlere de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Geçen hafta ve bugün ülkemize doğru gelen balistik unsurlar vakitlice etkisiz hale getirilmiş, gerekli uyarılar İran tarafına açık şekilde iletilmiştir.” dedi. Konuşmasında Türkiye’nin küresel ulaşım ve ticaret projelerine de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Asya ile Avrupa arasında stratejik bir köprü olduğunu vurguladı. Orta Koridor projesinin modern İpek Yolu’nun ana omurgasını oluşturduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’den başlayarak Kafkasya üzerinden Hazar Denizi’ni aşan ve Orta Asya’ya uzanan bu hattın öneminin giderek arttığını söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca Kalkınma Yolu Projesi’nin bölgesel ticaret açısından önemli bir tamamlayıcı proje olduğunu ifade ederek, projenin hayata geçirilmesiyle daha geniş bir coğrafyanın birbirine bağlanacağını kaydetti.

Şimşirgil’den İsrail’e Övgü Haber

Şimşirgil’den İsrail’e Övgü

Tarihçi-yazar Ahmet Şimşirgil, X (Twitter) hesabından yaptığı ve İran liderliğine ilişkin “kullanım süresi bitti”, “ortadan kaldırıldı”, “bedelini ödüyor” gibi ifadeler içeren paylaşımıyla kamuoyunda geniş bir tartışma başlattı. Paylaşımın, somut delile dayanmayan iddialar içerdiği ve kolektif suçlama iması taşıdığı yönünde eleştiriler öne çıktı. “Sert eleştiri mi, meşruiyet atfı mı?” tartışması Şimşirgil’in paylaşımında yer alan ifadelerin, bir dış politika eleştirisinin ötesine geçerek şiddeti meşrulaştıran ve dini-siyasi kimlikler üzerinden genelleyici bir çerçeve kuran bir dil taşıdığı ileri sürüldü. Özellikle “bedelini ödüyor” ifadesinin, bir suikast veya ortadan kaldırılma iddiasına meşruiyet atfı içerdiği yönünde yorumlar yapıldı. Paylaşımda dile getirilen “ortadan kaldırıldı” iddiasının ise bağımsız kaynaklarla doğrulanmadığı vurgulandı. Hukukçular TCK 216’yı işaret ediyor Ceza hukuku uzmanları, tartışmanın ifade özgürlüğü sınırları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ifade özgürlüğünü güvence altına alırken, nefret söylemi ve düşmanlığa tahrik içeren ifadelerin koruma kapsamında olmadığına dikkat çekiliyor. Bu bağlamda, Türk Ceza Kanunu’nun 216. maddesi kapsamında “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının hukuki incelemeye konu olabileceği ifade ediliyor. Uzmanlara göre; kanıta dayanmayan ortadan kaldırılma iddiası, toplulukları kriminalize eden genellemeler ve cezalandırma iması taşıyan dil, kamu barışını bozma tehlikesi bakımından tartışmalı bir zemin oluşturuyor. Yıllarca İsrail'in projelerine destek vermek ve İslam dünyasını mahvetmek için uğraştı. Şimdi destek verdikleri tarafından öldürüldüğü bildiriliyor. Bir süredir kullanım süresinin bittiği anlaşılıyordu. Hamaney muhtemelen ortadan kaldırıldı. İran yıllarca zalimlere verdiği… https://t.co/Dlw8qY0pUh — Ahmet Şimşirgil (@ahmetsimsirgil) February 28, 2026 Sosyal medyada yoğun tepki X platformunda çok sayıda kullanıcı paylaşımı eleştirerek şu değerlendirmelerde bulundu: “Ölüm ve ‘ortadan kaldırılma’ imaları gazetecilik ya da tarihçilik değildir.” “Bir halkı ‘bedel ödeyen’ diye hedef göstermek ifade özgürlüğü olamaz.” “Bu dil dış politika analizi değil, düşmanlaştırmadır.” “Anti-emperyalist söylemle emperyalist şiddeti meşrulaştırmak çelişkidir.” Bazı kullanıcılar ise savcılıkların re’sen inceleme başlatması çağrısında bulundu. İfade özgürlüğü ve hukuk devleti vurgusu Tartışma, Türkiye’nin hukuk devleti ilkesi ve laiklik vurgusu çerçevesinde de ele alınıyor. Uzmanlar, eleştirinin demokratik bir hak olduğunu; ancak eleştirinin toplulukları hedef alan, şiddeti ima eden ya da meşrulaştıran bir dile dönüşmesi halinde hukuki sorumluluk doğurabileceğini belirtiyor. Sonuç olarak, Şimşirgil’in paylaşımı; sert eleştiri sınırlarını aşıp aşmadığı, nefret söylemi ve kamu barışı açısından risk oluşturup oluşturmadığı yönüyle hukuki ve toplumsal tartışmanın merkezinde yer alıyor. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Ortadoğu’da yeni blok mu kuruluyor: Netanyahu’dan “altıgen ittifak” hamlesi Haber

Ortadoğu’da yeni blok mu kuruluyor: Netanyahu’dan “altıgen ittifak” hamlesi

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, kabine toplantısı öncesinde yaptığı konuşmada “altıgen ittifak” adını verdiği yeni bir bölgesel yapılanma hedefinden söz etti. Hindistan’dan Avrupa hattına uzanması planlanan ittifakın Türkiye’nin bölgesel etkisi bağlamında tartışıldığı belirtilirken açıklama jeopolitik dengelere ilişkin yeni değerlendirmeleri gündeme taşıdı. Altıgen ittifak tartışması büyüyor Netanyahu, Ortadoğu çevresinde ve içinde ittifaklar altıgeni olarak tanımladığı sistemin Hindistan, bazı Arap ve Afrika ülkeleri, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi gibi aktörleri kapsayabileceğini ifade etti. İsrail Dışişleri Bakanlığı tarafından paylaşılan metinlerde ittifakın detaylarının henüz netleşmediği, ancak bölgesel işbirliği ağlarının genişletilmesinin hedeflendiği aktarıldı. Hindistan Başbakanı Narendra Modi ziyareti öncesinde yapılan açıklamalar, planın stratejik ortaklıklar üzerinden şekillenebileceği yorumlarına yol açtı. Netanyahu’nun konuşması, bölgedeki güç dengeleri ve yeni ekonomik koridor projeleri bağlamında değerlendirmelere neden oldu. Osmanlı söylemi tartışma yarattı Netanyahu, İsrail Meclisi’nde düzenlenen özel oturumda Birinci Dünya Savaşı dönemine atıf yaparak İngiliz ordusu saflarında yer alan Hintli askerlerin bölgedeki gelişmelere katkı sağladığını öne sürdü. Osmanlı Devleti’ne yönelik “işgal” nitelemesi ise tarihsel yorumlar açısından tartışma yarattı ve açıklamalar farklı siyasi çevrelerde eleştirildi. Konuşmada tarihsel referansların güncel diplomatik ilişkilerle ilişkilendirilmesi, bölgesel söylemlerin sertleştiği yönünde değerlendirmelere yol açtı. İsrail ve Hindistan ilişkileri öne çıkıyor İsrail basınında yer alan değerlendirmelerde, Hindistan ile Türkiye arasında son dönemde artan gerilimin gölgesinde Tel Aviv-Yeni Delhi hattının güçlendiği öne sürüldü. Analizlerde, Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru IMEC gibi projelerin bu işbirliğinin ekonomik boyutunu oluşturabileceği ifade edildi. Haberlere göre üst düzey savunma yetkililerinin ittifaka ilişkin ön değerlendirme görüşmeleri yaptığı iddia edilirken, planın henüz resmi hükümet kararına dönüşmediği belirtildi. Bölgesel rekabet ve yeni denge arayışı Hint ve İsrail basınında yayımlanan yorumlarda, Türkiye’nin savunma sanayii ve diplomatik etkisinin bölgesel rekabetin önemli başlıklarından biri haline geldiği vurgulandı. Bu çerçevede olası ittifakın, bölgedeki güç dağılımını yeniden şekillendirebilecek bir girişim olarak ele alındığı ifade edildi. Modi’nin İsrail ziyareti sırasında İsrail parlamentosunda yaşanan protesto ise görüşmelerin iç politik yansımalarını da gündeme taşıdı. Muhalefetin özel oturumu protesto etmesi, ziyaretin yalnızca dış politika değil iç siyaset açısından da tartışmalı bir atmosferde gerçekleştiğini gösterdi. Netanyahu’nun gündeme taşıdığı ittifak fikrinin somut bir yapıya dönüşüp dönüşmeyeceği belirsizliğini korurken, bölgedeki diplomatik temasların önümüzdeki dönemde hızlanabileceği değerlendiriliyor. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Rubio’dan Münih öncesi kritik mesaj: Artık eski dünya yok Haber

Rubio’dan Münih öncesi kritik mesaj: Artık eski dünya yok

“Dünya gözlerimizin önünde değişiyor” ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Cumartesi günü yapacağı Münih Güvenlik Konferansı konuşmasının ana temasını kamuoyuyla paylaştı. Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Rubio, küresel dengelerin hızla dönüşüm geçirdiğini vurgulayarak, “Büyüdüğüm eski dünya artık yok” ifadelerini kullandı. Rubio, jeopolitik açıdan yeni bir döneme girildiğini belirterek bu çağın nasıl şekilleneceğinin ve ABD’nin bu süreçteki rolünün yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Açıklama, Washington yönetiminin dış politika yaklaşımında stratejik bir güncelleme sinyali olarak yorumlandı. Münih’te “dürüst mesaj” beklentisi Konferansı önemli bir platform olarak nitelendiren Rubio, katılımcıların ABD’nin yönü ve müttefikleriyle kuracağı ilişkiler hakkında açık bir mesaj beklediğini ifade etti. Avrupa liderleriyle çok sayıda özel görüşme gerçekleştirdiğini belirten Rubio’nun konuşmasının, transatlantik ilişkilerin geleceğine dair ipuçları vermesi bekleniyor. Avrupa-ABD hattında güvenlik tartışmaları sürüyor Geçen yıl düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı’nda ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Trump yönetiminin Avrupa’ya ilişkin güvenlik kaygılarına dikkat çekmişti. Vance, Ukrayna’daki savaş için “makul bir çözüm” bulunabileceğini belirtirken, Avrupa’nın ABD ile paylaşılan bazı temel değerlerden uzaklaştığını da savunmuştu. Rubio’nun “yeni çağ” vurgusu, küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği bir dönemde ABD ile Avrupa arasındaki stratejik ortaklığın nasıl evrileceğine dair tartışmaları daha da alevlendirecek gibi görünüyor. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Epstein belgeleri Slovakya’da istifa getirdi Haber

Epstein belgeleri Slovakya’da istifa getirdi

Epstein yazışmaları istifayı beraberinde getirdi ABD Adalet Bakanlığı’nın cuma günü kamuoyuyla paylaştığı milyonlarca yeni Jeffrey Epstein belgesi, Slovakya siyasetinde önemli bir krize yol açtı. Belgelerde yer alan yazışmaların ardından, Slovakya Başbakanı Robert Fico’nun ulusal güvenlik danışmanı Miroslav Lajcak görevinden istifa etti. Lajcak: Yanlış bir davranışta bulunmadım Lajcak, yayımladığı yazılı açıklamada herhangi bir suç ya da etik dışı davranışta bulunmadığını savundu. Epstein’ın suçlarını açık şekilde kınadığını belirten Lajcak, ortaya çıkan yazışmaları “resmi olmayan, boş ve hafif” bir sohbet olarak tanımladı. Buna rağmen istifa etme kararı aldığını açıklayan Lajcak, gerekçesinin yaşananların başbakana karşı siyasi bir saldırı aracı haline gelmesini engellemek olduğunu ifade etti. “Siyasi bedeli başbakan ödemesin istedim” Lajcak açıklamasında, “Bunu herhangi bir suç ya da etik dışı davranışta bulunduğum için değil, Başbakan Fico’nun kendi kararlarıyla ilgisi olmayan bir mesele yüzünden siyasi bedel ödemesini istemediğim için yapıyorum” ifadelerini kullandı. Sorumluluğu üstlenmek istediğini vurgulayan Lajcak, istifasının ülke yönetimine zarar vermemesi amacı taşıdığını belirtti. Fico istifayı kabul etti Başbakan Robert Fico, cumartesi günü Facebook üzerinden yayımladığı video mesajında Lajcak’ın istifasını kabul ettiğini duyurdu. Fico, danışmanını diplomasi ve dış politika alanında “son derece değerli bir tecrübe kaynağı” olarak nitelendirdi ve bugüne kadarki katkılarından övgüyle söz etti. Belgeler 2018 dönemine uzanıyor ABD Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan belgeler arasında, Ekim 2018 tarihli bir mesajlaşma da yer aldı. Yazışmaların gerçekleştiği dönemde Miroslav Lajcak, Slovakya’nın dışişleri bakanı olarak görev yapıyordu. Belgelerin açıklanmasıyla birlikte, Epstein dosyalarının Avrupa siyasetinde yeni yankılar yaratabileceği yorumları yapılmaya başlandı. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Prag sokakları doldu: Cumhurbaşkanı Pavel’e destek, hükümete sert mesaj Haber

Prag sokakları doldu: Cumhurbaşkanı Pavel’e destek, hükümete sert mesaj

Prag’da on binlerce kişi Pavel için meydanlara indi Çekya’nın başkenti Prag’da pazar günü on binlerce yurttaş, Cumhurbaşkanı Petr Pavel’e destek vermek amacıyla sokaklara çıktı. Eski Şehir Meydanı’nı dolduran kalabalık, alanın yetersiz kalması üzerine Wenceslas Meydanı’na da yayıldı. Gösterilerde Çekya, Ukrayna ve Avrupa Birliği bayrakları taşınırken, “Yaşasın Pavel” sloganları ve cumhurbaşkanının fotoğraflarının yer aldığı pankartlar dikkat çekti. Krizin odağında reddedilen bakan ataması bulunuyor Siyasi gerilimin merkezinde, Cumhurbaşkanı Pavel’in sağcı ve Avrupa Birliği karşıtı çizgideki “Kendimiz İçin Motorcular” partisinden Filip Turek’in çevre bakanı olarak atanmasını reddetmesi yer alıyor. Pavel, bu kararı Turek’in geçmişte sosyal medya hesaplarında yer alan ve ırkçı, homofobik ve cinsiyetçi içerikler barındıran paylaşımlara dayandırdı. Turek bazı paylaşımlar için özür dilerken, bazı içeriklerin kendisine ait olmadığını savundu. Dışişleri Bakanı Macinka’dan sert suçlama Motorcular Partisi’nin liderliğini de yürüten Dışişleri Bakanı Petr Macinka, Cumhurbaşkanı Pavel’i Anayasa’yı ihlal etmekle suçladı. Macinka, tartışmalı adayın atanmasının engellenmesi halinde cumhurbaşkanının “sonuçlarıyla yüzleşeceğini” öne sürdü. Pavel ise bu açıklamayı açık bir “şantaj” olarak nitelendirerek, konuyu çarşamba günü Başbakan Andrej Babiš ile görüşeceğini duyurdu. Yeni hükümetin Ukrayna ve AB çizgisi tepki çekiyor Cumhurbaşkanı Pavel, 15 Aralık’ta yeni hükümeti göreve başlatmıştı. Ekim ayında yapılan seçimleri büyük farkla kazanan ANO Hareketi, göçmen karşıtı Özgürlük ve Doğrudan Demokrasi Partisi ile Motorcular Partisi’yle çoğunluk koalisyonu kurmuştu. Yeni koalisyonun programında Ukrayna’ya verilen desteğin azaltılması ve Avrupa Birliği’nin bazı temel politikalarına mesafeli yaklaşım öne çıkıyor. Pavel Ukrayna’nın en güçlü savunucularından biri olarak görülüyor Emekli bir general olan Cumhurbaşkanı Pavel, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline karşı en net ve güçlü tutum alan Avrupa liderlerinden biri olarak biliniyor. Prag’daki büyük mitingin yanı sıra ülkenin farklı kentlerinde de daha küçük çaplı destek gösterileri düzenlendi. Gösteriler, yalnızca bir bakan ataması tartışmasının ötesinde, Çekya toplumunda dış politika ve demokratik değerler ekseninde büyüyen ayrışmayı da gözler önüne serdi. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Avrupa-ABD arasında diplomasi trafiği: Avrupalılar Trump’a karşı Grönland’ı nasıl savundu? Haber

Avrupa-ABD arasında diplomasi trafiği: Avrupalılar Trump’a karşı Grönland’ı nasıl savundu?

Avrupa ile ABD arasındaki ilişkiler, Grönland üzerinden patlak veren krizle son yılların en ciddi sınavlarından birini verdi. Donald Trump’ın, Danimarka Krallığı’na bağlı özerk ada Grönland’ın “satın alınması” amacıyla sekiz Avrupa ülkesine yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulama tehdidi, kıtada sert tepkilere yol açtı. Trump’ın açıklamalarının ardından Avrupa başkentleri, Danimarka’nın egemenliğini destekleyen ortak bir tutum sergilerken, tehditlerin NATO müttefikliğine aykırı olduğu vurgulandı. Emmanuel Macron, “Hiçbir tehdit veya zorlamaya boyun eğmeyeceğiz” diyerek sert bir mesaj verdi. Misilleme hazırlığı ve birlik mesajı Kriz derinleşirken, AB büyükelçileri ek tarifelere karşı olası önlemleri değerlendirmek üzere acil toplantılar yaptı. Fransa’nın gündeme getirdiği ve daha önce hiç kullanılmamış olan Anti-Coercion Instrument (Zorlayıcı Eylemlere Karşı Önlem Mekanizması), çok sayıda sektörü kapsayan misilleme ihtimalini masaya taşıdı. Brüksel’deki diplomatik kaynaklar, Grönland’ın yanı sıra AB egemenliğini savunmak için “ekonomik bedel ödemeye hazır olunduğu” mesajının ortaklaştığını aktardı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Davos’ta yaptığı konuşmada, “Yanıtımız kararlı, birleşik ve orantılı olacak” diyerek birlik vurgusu yaptı. Avrupa Parlamentosu da AB-ABD ticaret anlaşmasının onayını süresiz erteleyerek Washington’a siyasi baskıyı artırdı. Diplomasi kapısı ve NATO devreye girişi Gerilimi tırmandırmadan çözüm arayan Avrupalılar, diplomasiyi öne çıkardı. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, tırmanma istemediklerini belirtirken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte devreye girerek Trump’la Davos’ta görüştü. Görüşmelerin ardından, Grönland ve Arktik bölgesinin güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan bir “çerçeve anlaşması” üzerinde mutabakata varıldı. Henüz ayrıntıları açıklanmayan anlaşmayla Trump, ek tarifeleri uygulamayacağını ve Grönland’ın mülkiyetine yönelik adım atmayacağını teyit etti. Kriz üzerine Brüksel’de toplanan Avrupa liderleri, transatlantik bağların “bir haftalık krizle feda edilemeyecek kadar değerli” olduğu mesajını verdi. Kriz geride kaldı, soru işaretleri sürüyor Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Danimarka ve Grönland’ın rızası olmadan hazırlanmadığını vurguladı. Ancak Avrupa başkentlerinde, Trump’ın öngörülemez dış politikasının benzer krizleri yeniden tetikleyebileceği endişesi devam ediyor. AB yetkilileri, Grönland krizinin Avrupa’da daha bağımsız bir dış politika arayışını güçlendirdiği görüşünde. Bir üst düzey AB kaynağı, “İlişkinin artık farklı bir zeminde ilerlediği herkes tarafından görüldü. Bu da Avrupa açısından yeni kararları zorunlu kılıyor” değerlendirmesinde bulundu. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

ABD, Venezuela’ya karşı iki cepheli bir savaş yürütmektedir! Haber

ABD, Venezuela’ya karşı iki cepheli bir savaş yürütmektedir!

Anti-Emperyalist Akademisyenler Kolektifi (AISC), 3 Ocak 2026’da gerçekleşen ABD müdahalesini yalnızca bir lider hedef alma eylemi olarak değil; Amerika kıtasındaki anti-emperyalist birikime ve egemen kalkınma projelerine yönelmiş tarihsel bir kırılma anı olarak tanımlıyor. 3 Ocak 2026’da ABD’nin Caracas’ta yürüttüğü ve Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro ile eşi Cilia Flores’in ABD gözetimine alındığı bildirilen operasyon, “askeri başarı” anlatısı ile “egemenliğe saldırı” tezi arasında sert bir ideolojik fay hattı üretti. Reuters, operasyonun aylar süren hazırlıkla, istihbarat ve özel kuvvet unsurlarının birlikte kullanıldığı yüksek ölçekli bir planlama sonucu gerçekleştirildiğini yazdı. AISC ise yayımladığı “Kırmızı Kağıt” metninde bunu, ABD emperyalizmi ile Venezuela’nın egemenlik iddiası arasındaki varoluşsal çatışmanın yeni perdesi olarak tarif ediyor. Bu olayın nasıl adlandırıldığı, meselenin kendisi kadar belirleyici. ABD cephesinde “yakalama” ve “hukuk” vurgusu öne çıkarken, AISC ve Venezuelanalysis çevresi “kaçırma” kavramında ısrar ediyor. Çünkü tartışmayı kişilerden çok, devletlerin egemenlik kapasitesine odaklıyorlar. Trump’ın Truth Social üzerinden yaptığı “yakalandılar, ülke dışına çıkarıldılar” paylaşımı da bu söylem savaşının bir parçası. İki dilin kesiştiği yer ise uluslararası hukuk ve meşruiyet tartışması. AISC’ye göre hedef alınan şey, “Venezuela halkı” gibi soyut bir kategori değil; ülkenin petrol gelirlerinin yönünü ve dış ittifaklarını belirleme iradesine sahip Bolivarcı devlet yapısıdır. AISC metninin omurgası nettir: ABD, Venezuela’ya karşı iki cepheli bir savaş yürütmektedir. Birincisi, Amerika kıtasındaki devrimci ve anti-emperyalist projeleri geriletme çabasıdır. İkincisi ise, çok merkezli dünya düzenini güçlendiren Çin–Rusya–İran gibi ittifak hatlarını zayıflatma girişimidir. Bu yaklaşım, Venezuela’yı yalnızca bir “iç siyaset” meselesi olmaktan çıkarıp, küresel enerji, mineral ve finans akışlarının merkezine yerleştirir. Tam da bu nedenle metin, “Venezuela bir diktatörlük mü?” sorusunun, sahadaki gerçek güç ilişkilerini görünmez kılarak emperyal müdahaleye zemin hazırladığını savunur. AISC’ye göre bu tür meşruiyet tartışmaları, çoğu zaman müdahaleyi normalleştiren bir ideolojik araç haline gelir. Metnin en yoğunlaştığı kavram ise “kaynak egemenliği”dir. Venezuela’nın petrol zenginliğini küresel şirketlerin denetiminden çıkarıp ulusal kalkınma ve sosyal programlara yönlendirme iradesi, ABD’nin tarihsel çıkarlarıyla doğrudan çatışmaktadır. AISC, yaptırımların “insani” değil, bilinçli bir ekonomik savaş aracı olduğunu vurgular. 2013–2020 yılları arasında yaşanan derin ekonomik daralma, kamu sağlığı üzerindeki yıkıcı etkiler ve kitlesel göç dalgaları bu çerçevede ele alınır. Bu noktada operasyonun kendisi de ekonomik jeopolitiğin diliyle okunur. Reuters’in aktardığı ölçek ve hazırlık düzeyi, bunun tek seferlik bir “lider yakalama” olmadığını düşündürmektedir. Bir devlet başkanını hedef almak, aynı zamanda o devletin petrol anlaşmalarını, dış politika yönelimlerini ve iç güç dengelerini de hedef almak anlamına gelir. AISC metni, Venezuela’daki komünleri ve halk temelli örgütlenmeleri, klasik bir “sosyal politika” başlığı altında değil; ulusal savunmanın maddi ve örgütsel zemini olarak ele alır. Gıda egemenliği, yerel üretim, dayanışma ağları ve devlet-toplum koordinasyonu, yaptırımların aşındırıcı etkisine karşı bir direnç hattı olarak sunulur. Bu bakış açısında egemenlik, yalnızca sınır çizgileriyle değil; bütçe tercihleri, enerji akışları, sağlık hizmetleri ve toplumsal örgütlenme kapasitesiyle ölçülür. Operasyon sonrası Venezuela iç siyasetinde “kontrol kimde?” sorusu daha da görünür hale geldi. Financial Times, İçişleri Bakanı Diosdado Cabello’nun Maduro’nun “New York’ta savaş tutsağı” olduğunu söylediğini, buna karşılık geçici liderlik çizgisinin devlet işleyişini sürdürme mesajı verdiğini aktardı. Bu tablo, AISC’nin temel tezini güçlendiriyor: Liderin yokluğu üzerinden yürütülen meşruiyet tartışmaları, ya daha sert bir güvenlikçi hatta ya da dış baskıyla şekillenen “uzlaşma” senaryolarına kapı aralayabilir. AISC’nin “Kırmızı Kağıt” metni, yalnızca bir analiz değil; açık bir siyasal çağrıdır. Başkan Maduro ve Cilia Flores’in serbest bırakılması, ABD yaptırımlarının kaldırılması ve Venezuela egemenliğinin tanınması talep edilir. Metnin asıl uyarısı ise şudur: Eğer bu olay yalnızca bir “rejim” tartışmasına indirgenirse, emperyal güç kullanımının normalleşmesi gözden kaçırılır. Katılalım ya da katılmayalım, AISC’nin iddiası nettir: Bugün Venezuela’da test edilen şey, yarın başka bir ülkenin egemenliğine uygulanabilecek bir şablondur. HABER: Azra Yılmaz haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Oral Toga’nın İran ısrarı: Sürekli kriz anlatısı ne anlatıyor? Haber

Oral Toga’nın İran ısrarı: Sürekli kriz anlatısı ne anlatıyor?

Türkiye’de dış politika ve Orta Doğu başlıklarında yaptığı paylaşımlarla bilinen araştırmacı Oral Toga, son dönemde özellikle İran üzerine kurduğu söylemle dikkat çekiyor. Toga’nın X platformunda art arda yaptığı değerlendirmeler, İran’ı neredeyse kesintisiz bir “çözülme ve çöküş” hattı içinde resmeden bir anlatı ortaya koyuyor. Bu yoğunluk, kamuoyunda yalnızca İran tartışmasını değil, dış politika analizlerinde analitik derinlik ile siyasal konumlanma arasındaki farkı da yeniden gündeme getiriyor. İran okumasının temel tezi: “İçeriden çöken rejim” Oral Toga’nın paylaşımlarında öne çıkan ana yaklaşım, İran’da yaşanan sorunların geçici ya da konjonktürel olmadığı, aksine yapısal bir rejim krizine işaret ettiği yönünde şekilleniyor. Ekonomik yaptırımlar, genç nüfusun sisteme mesafesi ile etnik ve mezhepsel gerilimler bu çerçevenin temel dayanakları olarak sunuluyor. Toga, X’teki bir paylaşımında “İran’da mesele dış baskı değil; içeride artık taşınamayan bir rejim yükü var” ifadelerini kullanırken, başka bir değerlendirmesinde ekonomik krizi merkeze alarak “Yaptırımlar sadece katalizör. Asıl sorun, rejimin kendi toplumuna gelecek sunamaması” vurgusunda bulunuyor. Bu yaklaşım, İran’ı uzun erimli bir çözülme süreci içinde konumlandıran süreklilik vurgusuyla dikkat çekiyor. Bölgesel politika ve Şii ekseni eleştirisi Toga’nın İran analizlerinde öne çıkan bir diğer başlık ise Tahran’ın bölgesel politikaları. Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen hattı, paylaşımlarda çoğunlukla istikrar bozucu ve yayılmacı bir etki alanı olarak tanımlanıyor. İran’ın bu coğrafyalardaki varlığı, güvenlik gerekçelerinden çok jeopolitik tahakküm stratejisi olarak çerçeveleniyor. Bir paylaşımında “İran, içeride tutunamadığı gücü dışarıda milis yapılar üzerinden telafi etmeye çalışıyor” diyen Toga, başka bir değerlendirmesinde ise “Bu tablo bir mezhep dayanışması değil, açık bir jeopolitik tahakküm stratejisidir” ifadelerini kullanıyor. Bu söylem, İran’ın dış baskı ve kuşatma algısını ikincil plana iterken, bölgesel politikaları tek yönlü bir yayılmacılık okumasına indirgediği eleştirilerine neden oluyor. Türkiye–İran rekabeti satır aralarında mı? Oral Toga’nın paylaşımlarında dikkat çeken unsurlardan biri de örtük Türkiye–İran rekabeti vurgusu. İran’ın zayıflamasının Türkiye açısından yeni stratejik fırsatlar doğurabileceği fikri, açıkça dile getirilmese de söylemin arka planında hissediliyor. Toga’nın “İran’ın gerilemesi, bölgede yeni bir denge kuracaktır. Türkiye bu süreci doğru okumalı” ifadeleri, analizlerin yalnızca İran’a değil, Türkiye’nin bölgesel rolüne dair normatif bir yönlendirme içerdiği yönünde yorumlara yol açıyor. X’te yükselen tepkiler: Analiz mi, algı mı? Toga’nın İran merkezli paylaşımları X’te yüksek etkileşim alırken, aynı zamanda ciddi bir karşı tartışmayı da beraberinde getirdi. Akademisyenler, gazeteciler ve dış politika yorumcuları, bu söylemin İran’ı yalnızca kriz ve çöküş diliyle ele almasını eleştiriyor. “İran neden hâlâ ayakta sorusu hiç sorulmuyor”, “Sürekli çöküş anlatısı analitik olmaktan çok politik” ve “Bu dil açıklamaktan çok yönlendirmeye hizmet ediyor” gibi yorumlar, eleştirilerin temel eksenini oluşturuyor. Tek boyutlu okuma tartışması Akademik çevrelerde dile getirilen bir diğer eleştiri ise İran’ın tarihsel, ideolojik ve kurumsal sürekliliğinin yeterince hesaba katılmadığı yönünde. Bu görüşe göre İran’ı anlamak, yalnızca krizleri sıralamakla değil, bu krizlere rağmen nasıl ayakta kaldığını analiz etmekle mümkün. Bir değerlendirmede öne çıkan “İran’ı anlamak, sadece sorunları saymak değil; sorunlara rağmen kurduğu direnç mekanizmalarını da görmekle mümkündür” ifadesi, tartışmanın ana eksenini özetliyor. Oral Toga’nın İran paylaşımları, Türkiye kamuoyunda güçlü bir jeopolitik algı üretiyor ve geniş bir etki alanına sahip. Ancak bu etkinin analitik derinlikten mi yoksa siyasal konumlanmadan mı beslendiği sorusu giderek daha yüksek sesle dile getiriliyor. İran gibi tarihsel, ideolojik ve kurumsal sürekliliği olan bir devleti yalnızca kriz diliyle okumak, açıklayıcı olmaktan çok pozisyon alıcı bir anlatıya dönüşme riskini de beraberinde getiriyor.

logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.