Trump’ın İran Kumarı; Washington’da Siyasi Risk Tırmanıyor

Şarku’l Avsat yazarı ve Washington merkezli düşünce kuruluşu Middle East Institute (MEI)’de kıdemli araştırmacı Brian Katulis’e göre ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri hamlesi Trump’ın ikinci dönemindeki siyasi kaderini de belirleyebilecek riskli bir stratejik kumara dönüşmüş durumda.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik baskıyı artırarak çatışmanın seyrini daha da sertleştirdi. Trump, İran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması da dahil olmak üzere bazı talepleri yerine getirmemesi halinde “İran’ı bir gecede yok edebileceğini” söyleyerek köprüler ve enerji altyapısının hedef alınabileceği tehdidinde bulundu.

Şarku’l Avsat yazarı Brian Katulis’in değerlendirmesine göre, ABD ve İsrail’in ortak askeri operasyonunun daha fazla tırmanmaya mı yoksa diplomatik bir çözüme mi yol açacağı belirsizliğini koruyor. Ancak her iki senaryoda da İran savaşı, Trump’ın ikinci başkanlık döneminin en tehlikeli siyasi hamlesi olarak görülüyor.

İç politikada baskı artıyor

Katulis’e göre İran savaşı, Trump’ın zaten kırılgan olan iç siyasi konumunu daha da zorlaştırıyor. Son kamuoyu yoklamaları, Amerikalıların yüzde 60’tan fazlasının Trump’ın başkanlık performansını onaylamadığını ortaya koyuyor. Bazı anketlerde bu oran son haftalarda üçte ikiye kadar yükselmiş durumda.

Trump’ın ikinci dönemindeki popülaritesi, önceki dönemine kıyasla daha düşük seviyelerde seyrediyor. Ayrıca Joe Biden, Barack Obama ve George W. Bush gibi seleflerinin görevlerinin benzer aşamalarındaki destek oranlarının da gerisinde kaldığı belirtiliyor.

Ekonomik kaygılar da savaşın iç politikadaki etkisini artırıyor. Yapılan bir ankete göre Amerikalıların yüzde 56’sı İran’la savaşın kişisel mali durumlarını olumsuz etkileyeceğini düşünüyor. Yakıt fiyatlarındaki artış ve ekonomik belirsizlik, kamuoyundaki endişeleri büyütüyor.

Cumhuriyetçi tabanda görüş ayrılığı

Savaşın uzaması, Trump’ın siyasi tabanında da çatlaklara yol açmış durumda. Muhafazakâr Siyasi Eylem Konferansı’nda İran konusunda farklı görüşler ortaya çıkarken, özellikle genç muhafazakârların savaşa daha şüpheci yaklaştığı gözlendi.

Kamuoyu yoklamaları, Amerikalıların yüzde 67’sinin Trump’ın İran politikası konusunda net bir plana sahip olmadığını düşündüğünü gösteriyor. Katulis’e göre bu tablo, savaş döneminde görev yapan herhangi bir lider için ciddi bir uyarı niteliği taşıyor.

Artan askeri harcamalar tartışma yaratıyor

Trump yönetiminin gelecek mali yıl için sunduğu bütçe teklifi de tartışmaları artırdı. Teklifte savunma harcamalarında yüzde 42’lik artış öngörülürken, savunma dışı harcamalarda yüzde 10 kesinti planlanıyor. Ayrıca yönetimin Savunma Bakanlığı için Kongre’den ek 200 milyar dolar talep etmeye hazırlandığı bildiriliyor.

Bu yaklaşım hem Demokratlar hem de bazı Cumhuriyetçiler tarafından eleştirilirken, sosyal güvenlik ağı programlarının geri plana itilmesi kamuoyunda tepki topluyor.

Stratejik ve siyasi risk

Katulis’e göre Trump’ın İran’la savaşa girmesi, siyasi konumunun zaten zayıf olduğu bir dönemde alınmış dikkat çekici bir karar. Savaşın Amerikalılar için somut bir kazanım üretmemesi, başkanın geniş kapsamlı politik ajandasını hayata geçirmesini daha da zorlaştırabilir.

Önümüzdeki günlerde İran’daki gelişmelerin Ortadoğu ve küresel dengeler üzerinde geniş yankılar yaratması beklenirken, Trump için savaşın iç siyasi maliyetinin oldukça yüksek olduğu ifade ediliyor.

Analize göre Başkan Trump, savaşın gidişatına ilişkin olumsuz algıyı değiştiremezse hem İran operasyonu için gerekli kaynakları hem de planladığı politikalar için Kongre’de gerekli desteği bulmakta zorlanabilir.

Uzmanlar, yakın tarihte Ortadoğu’da yaşanan Amerikan askeri tırmandırmalarının, kamuoyunda popüler olmayan başkanların siyasi konumunu güçlendirdiğinin nadiren görüldüğüne dikkat çekiyor. Bu nedenle İran savaşı, Trump için hem stratejik hem de siyasi açıdan yüksek riskli bir hamle olarak değerlendiriliyor.