Avrupa Liderleri Trump’a Karşı Ayağa Kalktı: NATO ve İran Krizi Dengeleri Değiştiriyor

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile başlayan yeni Avrupa çıkışı, kıta siyasetinde dikkat çekici bir kırılmayı gündeme taşıdı. İngiliz gazetesi The Guardian’da yayımlanan analizde, Avrupa liderlerinin artık ABD Başkanı Donald Trump karşısında daha bağımsız ve sert bir çizgiye yöneldiği savunuldu.

Analize göre özellikle İran savaşı, NATO tartışmaları ve ABD’nin Avrupa üzerindeki baskıcı tutumu, Avrupa başkentlerinde “Washington’a bağımlı güvenlik mimarisi” anlayışını ciddi biçimde sorgulatmaya başladı. Almanya Başbakanı Merz’in, Trump yönetiminin İran politikasını “çıkış stratejisi olmayan bir yaklaşım” olarak eleştirmesi ise bu yeni dönemin en açık işaretlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

The Guardian’ın değerlendirmesine göre sadece Almanya değil Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve İspanya Başbakanı Pedro Sánchez gibi isimler de son aylarda Trump yönetimiyle daha mesafeli bir ilişki kurmaya başladı. Özellikle ABD’nin Avrupa’ya yönelik gümrük tehditleri, NATO içinde baskıcı söylemleri ve İran savaşındaki agresif tutumu, Avrupa’da “stratejik özerklik” fikrini yeniden güçlendirdi.

Analizde dikkat çeken bir başka unsur ise Avrupa’nın artık askeri anlamda da ABD’ye tamamen bağımlı olmadığı yönündeki vurgu oldu. Avrupa Birliği’nin savunma harcamalarını artırdığı, Ukrayna savaşında finansal ve askeri yükün önemli bölümünü üstlendiği ve ortak savunma projelerine hız verdiği belirtiliyor. Özellikle Almanya’nın son dönemde askeri kapasitesini genişletmesi ve Avrupa merkezli yeni savunma planlarının gündeme gelmesi, kıtanın yeni bir jeopolitik döneme hazırlandığı yorumlarına neden oluyor.

The Guardian’a göre Trump’ın Avrupa üzerindeki etkisinin zayıflaması da bu dönüşümün temel nedenlerinden biri. Gazete, Trump yönetiminin İran savaşı, NATO içindeki krizler ve ticaret savaşları nedeniyle Avrupa’daki geleneksel Amerikan etkisini aşındırdığını savunuyor. Özellikle Almanya’ya yönelik asker çekme tehdidi ve Avrupa otomobillerine yönelik ek vergi planları, Berlin-Washington hattında ciddi bir gerilim oluşturmuş durumda.

Analizde ayrıca Avrupa’nın, ekonomik alanda da ABD’ye karşı daha sert karşılık vermeye hazırlandığı belirtildi. Avrupa Birliği’nin milyarlarca euroluk karşı gümrük listeleri hazırladığı ve gerektiğinde “anti-zorlama mekanizmalarını” devreye sokabileceği ifade edildi. Bu durum, kıta siyasetinde Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük stratejik dönüşümlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre Avrupa’daki bu yeni yaklaşım uzun vadeli bir “jeopolitik bağımsızlık” arayışının başlangıcı olabilir. Özellikle Ukrayna savaşı, İran krizi ve NATO içindeki çatlaklar, Avrupa’nın artık kendi güvenlik ve dış politika mimarisini kurma arzusunu hızlandırıyor.