Avrupa Pekin’e Yeni Mesajını Verdi: Sánchez-Şi Zirvesinde Stratejik Yakınlaşma Arayışı

İspanya Başbakanı Sánchez, Çin Devlet Başkanı Xi ile yaptığı görüşmenin ardından, küresel düzende artan kırılganlık karşısında Avrupa ile Çin’in daha yakın çalışması gerektiğini söyledi. Xi ise uluslararası düzenin “parçalanmakta olduğunu” belirterek, çok taraflılığın korunması için iş birliği çağrısı yaptı.

11-15 Nisan tarihlerini kapsayan resmi ziyaret kapsamında Çin’e giden Sánchez’in bu teması, Batı dünyasında son dönemde hızlanan “Pekin’e yeniden açılma” dalgasının son halkası oldu. Bu yıl içinde İngiltere, Kanada, Finlandiya ve İrlanda liderlerinin de Çin’e gitmesi, özellikle Donald Trump yönetiminin dış politika yaklaşımından rahatsız olan Avrupalı aktörlerin alternatif diplomatik kanallar aradığını gösteriyor. Reuters’a göre Sánchez’in ziyareti, Avrupa’nın Çin’le bağlarını sadece ekonomik değil, stratejik bir denge unsuru olarak da yeniden değerlendirdiği bir döneme denk geldi.

Ekonomik İlişkiler

Pekin’deki görüşmenin merkezinde ekonomik ilişkiler yer aldı. İspanya, Çin ile yaklaşık 50 milyar dolarlık dış ticaret açığını azaltmak istiyor. Sánchez, Çin yönetiminin bu açığın daraltılmasına yönelik somut tedbirleri kabul ettiğini açıkladı. Tarafların, İspanyol tarım ürünlerinin Çin pazarına erişiminin genişletilmesi, sanayi ürünleri ihracatının kolaylaştırılması ve altyapı projelerinde ortaklık kurulmasına yönelik anlaşmalar imzalaması bekleniyor. İspanya açısından özellikle zeytinyağı, domuz eti, şarap ve diğer tarımsal ürünlerin Çin pazarında daha güçlü yer edinmesi hedefleniyor.

Ziyaret kapsamında toplam 19 anlaşmanın gündemde olduğu, bunların 10’unun doğrudan ekonomik iş birliğiyle ilgili olduğu bildirildi. Avrupa basınına göre Madrid, Çin yatırımlarını enerji, elektrikli araç, batarya teknolojileri ve altyapı alanlarında artırmak istiyor. Nitekim son yıllarda Çinli şirketlerin İspanya’daki yatırımları hızla arttı; örneğin Çinli batarya devi CATL ile Stellantis’in Zaragoza’daki milyarlarca euroluk batarya tesisi projesi bu sürecin en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Avrupa parçalanırsa dünya düzeni de istikrarsızlaşır

Sánchez’in mesajları yalnızca ticaretle sınırlı kalmadı. Tsinghua Üniversitesi’nde yaptığı konuşmada Avrupa ile Çin arasında “karşılıklı anlayış ve iş birliği” çağrısı yapan İspanyol lider, küresel istikrarın korunması için güçlü bir Avrupa ile Çin’in birlikte hareket etmesi gerektiğini savundu. Sánchez, Çin’e iklim krizi, küresel eşitsizlik, savunma ve diplomatik krizlerin çözümü gibi alanlarda daha fazla sorumluluk üstlenme çağrısı yaptı. “Avrupa parçalanırsa dünya düzeni de istikrarsızlaşır; Çin olmadan da kalıcı bir küresel denge kurulamaz” mesajı verdi.

Xi Jinping ise görüşmede daha sert bir jeopolitik çerçeve çizdi. Çin lideri, dünyada “orman kanununa dönüş” riskine dikkat çekerek, İspanya ile Çin’in uluslararası hukuku savunma konusunda ortak çizgide olduğunu söyledi. Xi’nin Sánchez’e “tarihin doğru tarafında yer alıyorsunuz” mesajı vermesi, Pekin’in Madrid’i Avrupa içinde kendisine yakın duran önemli bir ortak olarak gördüğünü gösterdi. Çin tarafı, İspanya ile ilişkileri “stratejik diyalog” düzeyine taşıma isteğini de yineledi.

Bu temas, Avrupa Birliği içinde Çin’e yönelik yaklaşım farklılıklarını da yeniden gündeme taşıdı. Brüksel’de Çin’in sübvansiyon politikaları, nadir toprak elementleri ihracatı ve elektrikli araç rekabeti nedeniyle ciddi tartışmalar sürerken, Sánchez daha dengeli bir çizgi izliyor. Madrid yönetimi, Çin’i ABD’nin tarif ettiği gibi “jeopolitik tehdit” olarak değil; dikkatle yönetilmesi gereken ama aynı zamanda vazgeçilmez bir ekonomik ortak olarak görüyor. Bu nedenle Sánchez’in Pekin ziyareti, Avrupa’nın Washington’dan daha bağımsız bir dış politika hattı arayışının somut örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor