Tunus siyasetinin tarihi figürü Raşid el-Gannouchi hayatını kaybetti

Tunus'ta 2011 devriminin ardından ülkesine dönerek demokrasi ve uzlaşı sürecinde başrol oynamış olan deneyimli siyasetçi, Kays Said yönetiminin tek adam rejimi inşa etme sürecinde hedef aldığı muhaliflerin başında geliyordu. 1941 yılında Tunus'un güneyindeki Gabes vilayetine bağlı El-Hamme kasabasında tarımcı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Gannuşi, Ez-Zeytune Medresesi'ndeki eğitiminin ardından Kahire, Şam ve Paris Sorbonne Üniversitesi'nde felsefe doktorasını tamamlamıştı. Geçmişte Habib Burgiba ve Zeynel Abidin Bin Ali rejimleri döneminde de defalarca hapis ve sürgün yaşamış olan Gannuşi, 2011 sonrasında Tunus'un en büyük siyasi aktörlerinden birine dönüşerek 2019 yılında Meclis Başkanlığı görevine seçilmişti.

Tek adam rejiminin hedefi oldu

Ülkedeki siyasi kırılma noktası, 25 Temmuz 2021'de Cumhurbaşkanı Kays Said'in meclisi askıya alması ve yetkileri tekeline almasıyla derinleşti. Bu süreçte Said yönetimi tarafından "devlet güvenliğine karşı komplo", "terör örgütü üyeliği" ve yabancı fon iddiaları gibi birbiri ardına açılan davalarla hedef alınan Gannuşi, Nisan 2023'te evine düzenlenen baskınla gözaltına alındı ve tutuklandı. Mahkemelerin "Said'in emirlerini yerine getiren" yapılar olduğunu belirterek duruşmalara katılmayı reddeden Gannuşi, ardı arkası kesilmeyen yargılamalar sonucunda toplamda uzun yıllara varan hapis cezalarına çarptırıldı. Tunus'ta muhalefet partileri ve insan hakları örgütleri bu yargılamaları siyasi rakipleri tasfiye etme hamlesi olarak nitelendirirken, Said ise adımlarının ülkeyi kaostan kurtarma amacı taşıdığını savunuyordu.

Tecrit ve aşırı sıcaklar ölüme sürükledi

İlerleyen yaşına, Parkinson gibi kronik rahatsızlıklarına ve cezaevindeki ağır tecrit koşullarına rağmen adil yargılama hakkından yoksun bırakılan Gannuşi'nin trajik sonu, son dönemde cezaevinde yaşadığı hak ihlalleriyle hızlandı. Uluslararası Sınır Tanımayan Kadın Gazeteciler (WJWC) örgütünün ve 2011 Nobel Barış Ödülü sahibi Tevekkül Karman'ın da defalarca dikkat çektiği üzere, Murnakiye Cezaevi'nde 50 dereceyi bulan aşırı sıcaklar, yetersiz havalandırma ve temel sağlık hizmetlerinden mahrum bırakılma gibi zalimce uygulamalar Gannuşi'nin bedenini tüketti. Siyasi tutuklulara destek olmak amacıyla geçmişte açlık grevleri de yürüten, son bir ay içinde defalarca hastaneye kaldırılmasına rağmen hastanede bulunduğu süre boyunca ailesi ve avukatlarıyla görüştürülmeyerek dış dünyayla irtibatı tamamen kesilen Gannuşi, uluslararası toplumun tüm çağrılarına rağmen kritik eşiğe sürklendi. Tunus makamlarının hukuki ve ahlaki olarak sorumlu tutulduğu bu ölüm, Tunus'taki demokratik kazanımların tasfiye edilmesinin ve hukuki çöküşün en acı halkası olarak kayıtlara geçti.

haberdeger.com
Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist