Dünyanın en genç ülkesi Güney Sudan, bağımsızlığını kazanmasının üzerinden geçen 15 yıla rağmen kalıcı barışa ulaşamadı. 2011 yılındaki o coşkulu kutlamaların yerini bugün; durma noktasına gelen bir barış süreci, derinleşen insani kriz ve ağır ekonomik şartlar almış durumda.
Haber Giriş Tarihi: 12.07.2026 19:08
Haber Güncellenme Tarihi: 12.07.2026 19:10
Kaynak:
Haber Merkezi
https://haberdeger.com/
9 Temmuz 2011'de Sudan'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan eden Güney Sudan, geride bıraktığı 15 yılın ardından kırılgan bir gerçeklikle yüzleşiyor. On yıllarca süren kendi kaderini tayin mücadelesinin ardından kurulan ülke, bağımsızlığından kısa bir süre sonra (2013-2018) yüz binlerce insanın hayatına mal olan korkunç bir iç savaşa sürüklenmişti. 2018 yılında imzalanan Yenilenmiş Barış Anlaşması (R-ARCSS) büyük çatışmaları durdursa da halk, bağımsızlık vaatlerinin kendilerine ne zaman ulaşacağını sorgulamaya devam ediyor.
"Temel Hizmetler Hak Değil, Lüks Haline Geldi"
Al Jazeera'ye konuşan Western Bahr el Ghazal eyaletinden aktivist Sabila Sebit, ülkedeki durumu şu sözlerle özetliyor:
"Sağlık ve temiz su gibi en temel hizmetler bile artık bir hak olmaktan çıkıp lüks haline geldi. Ülkenin hemen her eyaletinde yerel çatışmalar ve kabileler arası şiddet günlük yaşamı sabote ediyor. Ailelerin güvenle yaşayabilmesi için kalıcı barış şart."
Sebit ayrıca, barış anlaşmasında kadınlar için öngörülen %35'lik kota hakkının tam olarak uygulanmadığını ve kadın haklarını geliştirecek yasaların hâlâ mecliste bekletildiğini vurguluyor. Kadın hakları savunucusu Zabib Musa Loro Bakhit ise kabile çatışmaları, hayvan yağmacılığı, faili meçhul cinayetler ve çatışma bağlantılı cinsel şiddetin toplumu çürüttüğünü, artan ekonomik zorluklar nedeniyle insanların açlıkla mücadele ettiğini belirtiyor.
Güney Sudan, kendi iç sorunlarının yanı sıra komşu Sudan'da patlak veren savaştan kaçan 1,2 milyondan fazla mülteci ve geri dönen vatandaşın yükünü de omuzlamak zorunda kaldı. Bu durum, zaten yetersiz olan altyapıyı tamamen çökme noktasına getirdi.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi Juba Sözcüsü Kieran Seager, ülkede tırmanan yerel çatışmalar nedeniyle travma vakalarında patlama yaşandığını ifade etti. Seager'ın aktardığı veriler tablonun vahametini gözler önüne seriyor:
‘ının ilk altı ayında yapılan 266 tıbbi tahliye, geçen yılın aynı dönemine göre %50 artış gösterdi. Yaralıların taşındığı Juba Askeri Hastanesi kapasitesinin çok üzerinde çalışıyor.
Güvenlik sorunları, kötü yollar ve mevsimsel seller nedeniyle insani yardımlar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılamıyor. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, uluslararası donörlerin yardımlarını artırmaması halinde durumun daha da kötüleşeceği uyarısında bulunuyor.
Barış Anlaşmasının Sadece %25'i Uygulanabildi
Sosyal Politika Araştırma Enstitüsü CEO'su James Boboya Edimond, 2018 barış anlaşmasının hâlâ en geçerli çerçeve olduğunu ancak uygulamanın çok yavaş ilerlediğini söylüyor. Edimond, "Yapılan son değerlendirmeler, geçici anlaşmanın %25'inden daha azının hayata geçirildiğini gösteriyor" diyerek ordunun birleştirilmesi gibi kritik güvenlik reformlarının askıda kaldığına dikkat çekiyor. Yolsuzluk ve kabilecilik ise kurumsal ilerlemenin önündeki en büyük yapısal engeller olarak öne çıkıyor.
Güney Sudan, bağımsızlık sonrası ilk demokratik seçimlerini 22 Aralık 2026 tarihinde yapmaya hazırlanıyor. Hükümet yetkilileri, geçiş dönemini uzatmanın anlaşmadaki eksikleri tamamlamak için zorunlu olduğunu savunsa da analistler temkinli. James Boboya Edimond, seçimlerin tek başına bir sihirli değnek olmadığını, adil bir seçim için önce anayasa sürecinin tamamlanması ve güvenli bir siyasi ortamın inşa edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Bağımsızlığın 15. yılında Güney Sudan, kuruluşundaki büyük umutlar ile sokaktaki acı gerçekler arasında sıkışmış durumda. Ülkenin geleceği, siyasi liderlerin kişisel ve etnik çıkarları bir kenara bırakıp halkın yıllardır beklediği istikrarı sağlayıp sağlayamayacağına bağlı.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Güney Sudan: Dinmeyen Şiddet ve Ertelenen Umutlar
Dünyanın en genç ülkesi Güney Sudan, bağımsızlığını kazanmasının üzerinden geçen 15 yıla rağmen kalıcı barışa ulaşamadı. 2011 yılındaki o coşkulu kutlamaların yerini bugün; durma noktasına gelen bir barış süreci, derinleşen insani kriz ve ağır ekonomik şartlar almış durumda.
9 Temmuz 2011'de Sudan'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan eden Güney Sudan, geride bıraktığı 15 yılın ardından kırılgan bir gerçeklikle yüzleşiyor. On yıllarca süren kendi kaderini tayin mücadelesinin ardından kurulan ülke, bağımsızlığından kısa bir süre sonra (2013-2018) yüz binlerce insanın hayatına mal olan korkunç bir iç savaşa sürüklenmişti. 2018 yılında imzalanan Yenilenmiş Barış Anlaşması (R-ARCSS) büyük çatışmaları durdursa da halk, bağımsızlık vaatlerinin kendilerine ne zaman ulaşacağını sorgulamaya devam ediyor.
"Temel Hizmetler Hak Değil, Lüks Haline Geldi"
Al Jazeera'ye konuşan Western Bahr el Ghazal eyaletinden aktivist Sabila Sebit, ülkedeki durumu şu sözlerle özetliyor:
"Sağlık ve temiz su gibi en temel hizmetler bile artık bir hak olmaktan çıkıp lüks haline geldi. Ülkenin hemen her eyaletinde yerel çatışmalar ve kabileler arası şiddet günlük yaşamı sabote ediyor. Ailelerin güvenle yaşayabilmesi için kalıcı barış şart."
Sebit ayrıca, barış anlaşmasında kadınlar için öngörülen %35'lik kota hakkının tam olarak uygulanmadığını ve kadın haklarını geliştirecek yasaların hâlâ mecliste bekletildiğini vurguluyor. Kadın hakları savunucusu Zabib Musa Loro Bakhit ise kabile çatışmaları, hayvan yağmacılığı, faili meçhul cinayetler ve çatışma bağlantılı cinsel şiddetin toplumu çürüttüğünü, artan ekonomik zorluklar nedeniyle insanların açlıkla mücadele ettiğini belirtiyor.
Güney Sudan, kendi iç sorunlarının yanı sıra komşu Sudan'da patlak veren savaştan kaçan 1,2 milyondan fazla mülteci ve geri dönen vatandaşın yükünü de omuzlamak zorunda kaldı. Bu durum, zaten yetersiz olan altyapıyı tamamen çökme noktasına getirdi.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi Juba Sözcüsü Kieran Seager, ülkede tırmanan yerel çatışmalar nedeniyle travma vakalarında patlama yaşandığını ifade etti. Seager'ın aktardığı veriler tablonun vahametini gözler önüne seriyor:
‘ının ilk altı ayında yapılan 266 tıbbi tahliye, geçen yılın aynı dönemine göre %50 artış gösterdi. Yaralıların taşındığı Juba Askeri Hastanesi kapasitesinin çok üzerinde çalışıyor.
Güvenlik sorunları, kötü yollar ve mevsimsel seller nedeniyle insani yardımlar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılamıyor. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, uluslararası donörlerin yardımlarını artırmaması halinde durumun daha da kötüleşeceği uyarısında bulunuyor.
Barış Anlaşmasının Sadece %25'i Uygulanabildi
Sosyal Politika Araştırma Enstitüsü CEO'su James Boboya Edimond, 2018 barış anlaşmasının hâlâ en geçerli çerçeve olduğunu ancak uygulamanın çok yavaş ilerlediğini söylüyor. Edimond, "Yapılan son değerlendirmeler, geçici anlaşmanın %25'inden daha azının hayata geçirildiğini gösteriyor" diyerek ordunun birleştirilmesi gibi kritik güvenlik reformlarının askıda kaldığına dikkat çekiyor. Yolsuzluk ve kabilecilik ise kurumsal ilerlemenin önündeki en büyük yapısal engeller olarak öne çıkıyor.
Güney Sudan, bağımsızlık sonrası ilk demokratik seçimlerini 22 Aralık 2026 tarihinde yapmaya hazırlanıyor. Hükümet yetkilileri, geçiş dönemini uzatmanın anlaşmadaki eksikleri tamamlamak için zorunlu olduğunu savunsa da analistler temkinli. James Boboya Edimond, seçimlerin tek başına bir sihirli değnek olmadığını, adil bir seçim için önce anayasa sürecinin tamamlanması ve güvenli bir siyasi ortamın inşa edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Bağımsızlığın 15. yılında Güney Sudan, kuruluşundaki büyük umutlar ile sokaktaki acı gerçekler arasında sıkışmış durumda. Ülkenin geleceği, siyasi liderlerin kişisel ve etnik çıkarları bir kenara bırakıp halkın yıllardır beklediği istikrarı sağlayıp sağlayamayacağına bağlı.
En Çok Okunan Haberler