Vatikan'dan isyancılara savaş ilanı: Tarihi aforoz dünyayı sarstı

Katolik dünyasında uzun yıllardır devam eden gerilim yeni bir aşamaya taşındı. Vatikan, gelenekçi çizgisiyle bilinen ve onlarca yıldır Roma ile anlaşmazlık yaşayan Aziz X. Pius Kardeşliği (SSPX) hakkında en sert yaptırımlardan birini uygulayarak grubun resmen şizm (kilise bölünmesi) içinde olduğunu ilan etti. Kararla birlikte gruba bağlı piskoposlar, rahipler ve resmi olarak harekete katılan kişiler aforoz edildi.

Karar, grubun İsviçre'nin Econe kentinde Papa'nın onayı olmadan dört yeni piskopos ataması sonrasında geldi. Katolik Kilisesi hukukuna göre piskopos atama yetkisi doğrudan Papa'ya ait bulunurken, bu yetkinin izinsiz kullanılması kilise otoritesine açık meydan okuma olarak değerlendiriliyor.

Yıllardır süren gerilim kopuşa dönüştü

Aziz X. Pius Kardeşliği, 1970 yılında Başpiskopos Marcel Lefebvre tarafından, 1962-1965 yılları arasında gerçekleştirilen II. Vatikan Konsili reformlarına tepki olarak kuruldu. Grup özellikle;

Latince ayin geleneğinin korunmasını,

Modern litürjik reformların reddedilmesini,

Dinler arası diyalog politikalarına karşı çıkılmasını,

Kilisenin geleneksel öğretisine eksiksiz dönülmesini savunuyor.

1988 yılında Lefebvre'nin Papa'nın izni olmadan dört piskopos ataması da büyük kriz yaratmış, dönemin Papa'sı tarafından aforoz kararı verilmişti. Daha sonraki yıllarda bazı yaptırımlar yumuşatılsa da taraflar arasında tam bir uzlaşma hiçbir zaman sağlanamadı.

Papa XIV. Leo, tören öncesinde grubu defalarca yeni piskopos atamalarından vazgeçmeye çağırmıştı. Ancak SSPX yönetimi çağrıyı reddederek atamaların "Kilisenin geleceğini korumak için zorunlu" olduğunu savundu.

Vatikan ise yayımladığı kararda bu girişimin yalnızca disiplin ihlali olmadığını, doğrudan Katolik Kilisesi'nin birliğini hedef alan bir bölünme eylemi olduğunu belirtti.

Vatikan Devlet Sekreteri Kardinal Pietro Parolin de söz konusu törenin "Kilisenin birliğini derinden yaralayan şizmatik bir eylem" olduğunu ifade etti.

Aforozun kapsamı genişletildi

Yeni kararla, gruba resmen bağlı bulunan rahipler ve laik üyeler de aforoz kapsamına alındı.

Vatikan ayrıca SSPX rahiplerinin gerçekleştirdiği bazı sakramentlerin de artık geçerli kabul edilmeyeceğini açıkladı. Özellikle evlilik ve günah çıkarma gibi dini işlemlerin kilise tarafından tanınmayacağı bildirildi. Bu adım, Roma'nın bugüne kadar gruba yönelik uyguladığı en kapsamlı disiplin tedbirlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Yaklaşık 1,4 milyar mensubu bulunan Katolik Kilisesi açısından karar otorite mücadelesinin sembolü olarak görülüyor.

Analizlere göre Papa XIV. Leo göreve geldikten sonra muhafazakâr çevrelerle diyalog kurmaya çalışmış olsa da SSPX'nin son adımı uzlaşma ihtimalini büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Özellikle Avrupa, ABD ve Latin Amerika'da önemli bir destek ağı bulunan grubun bundan sonraki tutumu, Katolik dünyasında yeni ayrışmaların yaşanıp yaşanmayacağını belirleyecek temel unsur olarak görülüyor.