Ankara İran sonrası Ortadoğu’ya oynuyor

İlhami Işık'ın Serbestiyet’te yayımlanan dikkat çekici analizde, Türkiye’nin İran’ın bölgesel etkisinin zayıflaması halinde ortaya çıkabilecek güç boşluğunu doldurmak üzere çok katmanlı bir strateji izlediği öne sürüldü. Yazıda, Ankara’nın hem iç politikada Kürt meselesini yeniden şekillendirmeye çalıştığı hem de Suriye, Irak ve Körfez hattında yeni jeopolitik hamlelere yöneldiği savunuldu.

İlhami Işık’ın analizine göre çözüm süreciyle birlikte Ankara, Suriye’de yeni yönetim ile SDF arasında yürütülen entegrasyon görüşmelerine daha rahat yaklaşmaya başladı. Türkiye’nin bu süreçte “yabancı PKK kadrolarının bölgeden çıkarılması” ve YPG komuta yapısının dağıtılması gibi taleplerini daha açık biçimde gündeme getirdiği belirtildi.

Recep Tayyip Erdoğan’ın bu entegrasyon adımlarını memnuniyetle karşıladığı ve gelişmelerin iç barışa katkı sunduğunu vurguladığı aktarıldı. Yazıya göre bu tablo, iç politika ile dış politikanın artık birbirinden ayrılmaz hale geldiğini gösteriyor.

İç Cephede “Normalleşme”, Dış Cephede Yeni Hesaplar

İlhami Işık’a göre Türkiye, içeride güvenlik dosyalarını yumuşatarak dış politikada daha geniş manevra alanı kazanmayı hedefliyor. Bu çerçevede PKK’nin etkisinin azalması, çatışma ortamının gerilemesi ve Kürt meselesinin yeni bir siyasi zemine taşınması, Ankara’nın bölgesel açılımı açısından kritik görülüyor.

Analizde, Türkiye’nin Suriye’de Esad sonrası oluşan düzende Kürt unsurların merkezi yönetime entegrasyonunu desteklediği belirtildi. Böylece hem sınır güvenliğinin sağlanması hem de Türkiye karşıtı silahlı yapılanmaların etkisizleştirilmesinin amaçlandığı kaydedildi. Ankara’nın bu süreçte Suriye’nin toprak bütünlüğü söylemini öne çıkardığı, aynı zamanda sahadaki güç dağılımını kendi lehine çevirmeye çalıştığı ifade edildi.

Irak cephesinde ise Türkiye’nin uzun süredir Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile güçlü ilişkiler kurduğu, bu bağların ekonomik ve güvenlik alanında sürdüğü hatırlatıldı. İran etkisinin zayıflaması durumunda Ankara’nın bu ilişkileri daha geniş Kürt siyasi sahasına yaymak isteyebileceği yorumu yapıldı.

Yeni Bölgesel Formül

Yazının dikkat çeken bölümlerinden birinde, Türkiye’nin İran’ın oluşturduğu eksene karşı Kürt-Türk-Arap iş birliğine dayalı yeni bir bölgesel denge arayışında olabileceği öne sürüldü. Enerji koridorları, ticaret yolları ve güvenlik ortaklıklarının bu yaklaşımın temel unsurları olabileceği belirtildi.

İlhami Işık’ın değerlendirmesine göre Ankara, İran sonrası oluşabilecek yeni Ortadoğu düzeninde pasif kalmak istemiyor. Ancak bu stratejinin başarıya ulaşması; yalnızca Türkiye’nin hamlelerine değil, küresel güçlerin tavrına ve bölgesel aktörlerin hesaplarına da bağlı olacak.