Suveyda’daki Dürzi Hareketi ve İsrail Desteği: Şam’dan Resmi Açıklama

Şam’da düzenlenen basın toplantısında konuşan Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani, İsrail’in merkezi hükümetin otoritesi dışında hareket eden silahlı gruplara lojistik ve finansal kaynak aktardığını ifade etti. Şeybani, İsrail’in bölgedeki ayrılıkçı yapıları destekleyerek Suriye’yi parçalama stratejisi yürüttüğünü vurguladı.

Güney Sınırında Tırmanan Gerilim ve Askeri Müdahale

Suriye’de gerçekleşen yönetim değişikliğinin ardından İsrail ordusu, ülkenin güneyindeki askeri varlığını ve operasyon alanını belirgin şekilde artırdı. İsrail yönetiminin, Şam ve çevresindeki bazı stratejik noktalara yönelik düzenlediği hava saldırılarını "Dürzi azınlığı koruma" gerekçesiyle açıklasa da, bu durum bölgedeki dengeleri daha da karmaşık hale getirdi.

Suveyda vilayeti, geçtiğimiz dönemde Dürzi silahlı gruplar, yerel unsurlar ve hükümet kuvvetleri arasında yaşanan şiddetli çatışmaların ardından merkezi yönetimin denetiminden çıktı. Yaşanan otorite boşluğu ve tırmanan gerilim, Şam ile Dürzi toplumunun bir kesimi arasındaki güven bunalımını derinleştirdi. İsrail’in süreçteki doğrudan müdahalesi ise Suriye hükümeti tarafından ülke egemenliğine yönelik açık bir tehdit olarak tanımlanıyor.

Ayrılıkçı Talepler ve İsrail İle İş Birliği

Suveyda’daki durumun merkezinde, Dürzi dini liderlerinden Şeyh Hikmet el-Hicri’ye bağlı milis kuvvetleri ve siyasi yapılar yer alıyor. El-Hicri ve temsil ettiği hareket, Suveyda’nın Şam’dan tamamen bağımsız bir idari yapıya kavuşmasını ve İsrail’in koruması altında özerk bir bölge kurulmasını açıkça savunuyor.

Söz konusu yapının lider kadrosu, İsrail’i siyasi ve askeri geleceğin teminatı olarak gördüklerini ifade eden açıklamalarda bulunmuş ve ülkenin bölünmesi senaryosunu gündeme taşımıştı. Ancak bu ayrılıkçı yaklaşım, Suveyda içindeki tüm kesimler tarafından benimsenmiyor. Bölgedeki bir diğer grup Dürzi dini figür, sivil toplum aktivisti ve yerel unsur, Dürzi toplumunun Suriye’nin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirterek dış müdahaleleri ve bölünme planlarını reddediyor.

Silah Transferi ve Finansman Detayları

Uluslararası basına yansıyan saha raporları ve belgelenmiş incelemeler, İsrail’in Suveyda’daki belirli askeri yapılara mali kaynak, anti-tank füzeleri dahil olmak üzere silah sistemleri ve askeri eğitim desteği sağladığını gösteriyor. Bu yardımların, bölgedeki hükümet karşıtı silahlı yapıların konumunu pekiştirmek ve Şam’ın güneydeki denetimini tamamen engellemek amacıyla aktarıldığı belirtiliyor.

Tel Aviv yönetimi, Suriye’nin güney sınırlarının askersizleştirilmesini ve Suriye ordusunun bu alanlara yaklaşmamasını talep ederken, 1974 Askerlerin Ayrılması Anlaşması ile belirlenen tampon bölgedeki askeri varlığını da genişletti. Suriye yönetimi ise bu adımların uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirterek, BM gözlemci misyonunun görevine dönmesini ve İsrail’in kontrol ettiği alanlardan derhal çekilmesini talep ediyor.

Suriye ile İsrail arasında, bölgesel sınır güvenliğinin yeniden tesisi, tutuklu sivillerin durumu ve askeri unsurların geriye çekilmesi konularında üçüncü ülkelerin arabuluculuğunda diplomatik temaslar yürütülüyor. Şam yönetimi, müzakerelerin ancak Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne eksiksiz saygı gösterilmesi şartıyla ilerleyebileceğinin altını çiziyor.