Kariyer uzun süre benim için bireysel özgürleşmenin doğal uzantısı gibi görünüyordu. Çalışmak, üretmek ve ilerlemek; modern yaşamın neredeyse tartışmasız değerleri olarak sunuluyordu. Ancak zamanla fark ettim ki mesele yalnızca çalışmanın zorluğu değil, çalışmanın hayatın bütün alanlarını yeniden organize eden bir merkez haline gelmesi.

Gündelik yaşam, planlı ilerleyen bir süreç olmaktan çok kesintilerle şekilleniyor. İşe ilişkin beklentiler sürerken ailevi sorumluluklar, duygusal ilişkiler, belirsizlikler ve beklenmeyen sorunlar aynı zihinsel alanda yer kaplıyor. Kontrol dışı olanı yönetmeye çalışmak, modern öznenin en görünmez emeğine dönüşüyor. Böylece çalışma yalnızca zaman alan bir faaliyet değil, sürekli düşünmeyi gerektiren bir varoluş biçimi halini alıyor.

Bu noktada yorgunluk fiziksel sınırların ötesine geçiyor ve bilişsel bir süreklilik kazanıyor. Zihnin kapanmaması, hiçbir alanın tamamlanmış hissi vermemesi, yaşam deneyimini kesintili bir performans dizisine dönüştürüyor.

Başarı fikri de bu performans düzeninin merkezinde konumlanıyor. Başarı çoğunlukla nesnel bir sonuçtan ziyade toplumsal olarak üretilmiş bir ölçütler bütünü olarak işliyor. Kime göre ve hangi zamana göre başarılı olunduğu sürekli değişirken, başarı talebi sabit kalıyor. Bu durum başarıyı ulaşılabilir bir hedef olmaktan çok, sürekliliği olan bir yönelim haline getiriyor.

Modern bağlamda başarı ile görünürlük arasındaki ilişki giderek güçleniyor. Üretilenin kendisinden çok, ne kadar fark edildiği önem kazanıyor. Böylece başarı, deneyimlenen bir durumdan ziyade sergilenen bir statüye dönüşüyor. Bu dönüşüm, bireyin kendi değerini içsel ölçütlerle değil, dışsal geri bildirimlerle değerlendirmesine zemin hazırlıyor.

Bu çerçevede şu soru kaçınılmaz hale geliyor: Başarı gerçekten bir sonuç mudur, yoksa motivasyonu sürdüren bir anlatı mı? Sürekli gelişim çağrısı, bireysel potansiyeli desteklemek kadar, durmayı zorlaştıran bir norm da üretiyor. Yeter hissinin ertelenmesi, performansın sürekliliğini garanti altına alıyor.

Başarı söylemi çoğu zaman daha iyi yaşam koşulları vaadiyle meşrulaştırılıyor. Ancak bu vaadin gerçekleşme süresi uzun, bedeli ise gündelik hayatın parçalanması olabiliyor. Yaşamın kendisi bir hazırlık evresine dönüşebiliyor; sakinlik, boş zaman ve içsel tatmin geleceğe erteleniyor.

Bu durum yalnızca bireysel bir zaman yönetimi sorunu olarak açıklanamaz. Beklentilerin sınırsızlığı, bireysel kapasitenin ötesinde yapısal bir baskı üretiyor. İyi olmak yeterli görülmüyor; sürekli daha iyi olmak gerekiyor. Dinlenme toleranslı, yavaşlama ise riskli bir davranış olarak kodlanıyor.

Bu nedenle zaman zaman ortaya çıkan sorgulama bir motivasyon kaybı değil, anlam arayışıdır. “Başarılı olunca ne olacak?” sorusu, hedefe yönelik bir tereddütten çok, hedefin kendisinin yeniden değerlendirilmesidir. Çünkü görünürlük arttıkça özgürlük hissinin artmaması, başarı anlatısının sınırlarını görünür kılıyor.

Sürekli ilerleme zorunluluğu, bireyi kendi yaşamının öznesi olmaktan çok sürdürülen bir projeye yaklaştırıyor. Güncellenmesi, korunması ve görünür kalması gereken bir proje. Bu durum zamanla umutsuzluk üretmekten ziyade, yapısal bir yorgunluk yaratıyor: Tamamlanamayan, bitmeyen ve bu nedenle sürekli ertelenen bir tatmin.

Belki de mesele başarıya karşı olmak değil; başarıyı yaşamın tek meşru yönü haline getiren çerçeveyi sorgulamaktır. Çünkü yaşamak, yalnızca ilerlemekten ibaret değildir. Deneyimlemek, durmak ve yeter hissi de varoluşun parçasıdır.

Bu nedenle asıl soru başarıya ulaşılıp ulaşılamadığı değil, başarı arayışının yaşamla nasıl bir ilişki kurduğudur. Eğer yaşam sürekli hazırlık, sürekli görünürlük ve sürekli ilerleme üzerinden tanımlanıyorsa, bireyin kendisi nereye yerleşir?

Bu sorunun kesin bir cevabı olmayabilir. Ancak sorunun kendisi, performans çağında anlamı yeniden düşünmenin ilk adımıdır.