İsrail’de Dengeler Altüst: Netanyahu Koltuğunu Kaybedebilir

İsrail’de yaklaşan seçimler öncesinde yalnızca muhalefet değil, uzun yıllardır Benjamin Netanyahu’ya yakın duran medya çevreleri, eski güvenlik bürokrasisi ve sağ siyaset içindeki bazı isimler de artık “Netanyahu sonrası dönemi” tartışmaya başladı. Özellikle son aylarda yayımlanan anketler, savaş atmosferine rağmen Netanyahu’nun beklediği siyasi toparlanmayı yaşayamadığını gösteriyor. İsrail merkezli yayın organları olan Haaretz, The Times of Israel ve Jerusalem Post’a yakın çevrelerde yapılan analizlerde, mevcut hükümet bloğunun seçimlerde çoğunluğu kaybetme ihtimali ciddi biçimde ele alınıyor.

İsrail siyasetinde uzun yıllardır “güvenlik lideri” imajıyla ayakta kalan Netanyahu’nun, İran savaşı ve Gazze dosyası üzerinden yeniden güç kazanmayı hedeflediği değerlendiriliyordu. Ancak son tablo, bunun tersine dönmüş görünüyor. Reuters’ın yayımladığı analizde, Netanyahu’nun erken seçimden özellikle kaçınmaya çalıştığı ve savaşın kamuoyu desteğini artırmadığı açık biçimde ifade edildi. Haberde, Netanyahu’nun seçim olması halinde kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğu vurgulandı.

İsrail medyasındaki son analizlerde öne çıkan en önemli kavramlardan biri “toplumsal yorgunluk.” Özellikle 7 Ekim sonrası başlayan süreçte Gazze savaşı, İran gerilimi, kuzey cephesi ve ekonomik maliyetler toplumda ciddi bir kırılma yarattı. İsrail Demokrasi Enstitüsü’nün araştırmalarında halkın önemli bölümünün hükümete güvenmediği görülürken, Channel 12 ve Kan anketlerinde Netanyahu blokunun çoğunluk için gerekli sandalye sayısının oldukça altında kaldığı belirtiliyor.

İsrail basınında dikkat çeken noktalardan biri de şu: İran’la yaşanan çatışmalar geçmişte olduğu gibi Netanyahu’ya “güvenlik bonusu” kazandırmadı. Haaretz’te yayımlanan yorumlarda, Netanyahu’nun yıllardır inşa ettiği “İsrail’i yalnızca ben koruyabilirim” söyleminin artık eskisi kadar etkili olmadığı belirtiliyor. Özellikle genç seçmenler ve merkez sağ kesimlerde yeni bir siyasi arayışın oluştuğu ifade ediliyor.

Bennett-Lapid Hamlesi Netanyahu’yu Zorluyor

İsrail siyasetindeki en kritik gelişmelerden biri, eski başbakanlar Naftali Bennett ile Yair Lapid arasındaki ittifak oldu. İsrail medyasında geniş yankı uyandıran bu hamle, Netanyahu karşıtı oyların birleşmesi açısından kritik görülüyor.

Son anketlerde Bennett-Lapid ekseninin Netanyahu’nun Likud partisini yakaladığı, hatta bazı araştırmalarda geçtiği görülüyor. Özellikle merkez sağ seçmenin bir kısmının Netanyahu’dan uzaklaşmaya başlaması İsrail siyasetinde yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor.

Netanyahu açısından en kritik sorunlardan biri de muhalefetin güçlenmesinden çok, kendi kampındaki çözülme ihtimali. İsrail’in aşırı sağ figürlerinden Itamar Ben-Gvir gibi isimlerin giderek daha sert ve tartışmalı çıkışlar yapması, merkez seçmende rahatsızlık yaratıyor. İsrail medyasında yayımlanan haberlerde Ben-Gvir’in kullandığı semboller ve söylemler nedeniyle hükümetin uluslararası alanda ağır baskıyla karşı karşıya kaldığı belirtiliyor.

Öte yandan eski ABD casusu Jonathan Pollard’ın bile Netanyahu’yu eleştirmesi İsrail sağında dikkat çekici bir kırılma olarak değerlendiriliyor. Pollard’ın “İsrail savaşı kaybediyor” çıkışı, Netanyahu’nun artık sağ tabanda bile tartışılmaz lider olmadığı yönünde yorumlandı.

Netanyahu Kaybedebilir mi?

Netanyahu’nun geleceğini etkileyen yalnızca İsrail iç siyaseti değil. Amerikan kamuoyunda ve Demokrat Parti içinde İsrail’e yönelik desteğin zayıfladığı görülüyor. İsrail’in güçlü medya analizlerinde özellikle genç kuşaklarda Netanyahu’ya yönelik olumsuz algının ciddi şekilde arttığı ifade ediliyor.

Bugünkü tabloya bakıldığında İsrail’de kesin bir sonuçtan söz etmek mümkün değil. Netanyahu hâlâ güçlü bir siyasi makineye, sadık bir seçmen tabanına ve devlet mekanizması üzerindeki ciddi etkisine sahip. Ancak aynı zamanda İsrail siyasetinde ilk kez bu kadar geniş bir kesimin “Netanyahu sonrası düzeni” tartıştığı görülüyor. İran savaşı, Gazze krizi, ekonomik baskılar, uluslararası yalnızlaşma ve güvenlik tartışmaları birleşince Netanyahu’nun uzun yıllardır koruduğu siyasi dokunulmazlık hissesi ciddi biçimde aşınmış durumda.

İsrail medyasında artık sorulan soru “Netanyahu kazanır mı” değil, “Netanyahu giderse yerine kim gelir” sorusu haline dönüşüyor. Bu değişim bile, İsrail siyasetinde yeni bir dönemin başladığına dair en güçlü işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.